Terugblik Regiosessie Omgevingswet op 27 september in Deventer

Waar begin je als je integraal wilt samenwerken op het gebied van ruimtelijke ordening, veiligheid en gezondheid? Weet wat belangrijk is voor de ander, tegen welke problemen loopt de ander aan, en onderzoek via welke weg je samen het gezamenlijke doel kunt bereiken. Die conclusie trokken de deelnemers van de derde Regiosessie Omgevingswet, die op donderdag 27 september 2018 in Deventer werd georganiseerd voor ruimtelijke, veiligheids- en gezondheidsspecialisten uit de regio’s Gelderland en Overijssel. De Regiosessies Omgevingswet zijn een initiatief van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.

Dat integraal samenwerken niet vanzelf gaat, erkende alle aanwezige professionals uit ervaring. Leonie Segers (GHOR / Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland) weet als netwerkorganisatie als geen ander dat de basis van samenwerking het opbouwen van relaties en vertrouwen is. “Ik stel aan een netwerkpartner altijd de vraag waarmee kan ik je helpen?” geeft Segers aan in een groepsgesprek met drie lokale netwerkpartners. “Ik zoek naar het probleem van de ander, zodat ik daarop kan aanhaken met mijn belang bij de samenwerking.” Anne Jansen van GGD Noord- en Oost-Gelderland ziet kansen voor integrale samenwerking door plannen groter te maken, meer vraagstukken erbij te betrekken en daarbij meer stakeholders. “Zo wordt het een zaak van iedereen en kun je gezamenlijk tot een oplossing komen”, vertelt Jansen.

Die ‘tactiek’ is ook de basis van het programma van Rijkswaterstaat ‘Ruimte voor Rivier’ (www.ruimtevoorderivier.nl). Naast de doelstelling om het rivierengebied te beschermen tegen wateroverlast en overstromingen, hebben ze ervoor gekozen om er nog een belang aan te koppelen, namelijk het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit. Met deze dubbele doelstelling heeft Ruimte voor de Rivier in de afgelopen 12 jaar succes geboekt om het rivierengebied veiliger én aantrekkelijker te maken. “Wij vroegen ons steeds af via welke weg(en) we ons doel konden bereiken”, vertelt projectleider Annika Hesselink, die samen met Anne-Geer de Groot (Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat) verantwoordelijk was voor het programma. Een riviergeul aanleggen in één rechte lijn is wellicht makkelijk en snel, maar als je het laat slingeren door het landschap kan het ecologische, landschappelijke en economische functies versterken. Dan heb je een win-win situatie voor veel meer stakeholders!” In het programma werden stakeholders nauw betrokken bij de vernieuwingen. Zo heeft de Natuurderij Keizersrande zeer actief mee-ontworpen aan de nieuwe uiterwaarden en onderhouden zij nu dit gebied, zodat het naast mooi ook veilig blijft. Het is een voorbeeld van hoe je stakeholders kunt inzetten om doelen te behalen.

Arie-Jan Arbouw van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (Directie Omgevingsveiligheid en Milieu) omschrijft dit als ‘omgevingsbewust zijn’. “Dit is een vaardigheid die de Omgevingswet van specialisten vraagt,” vindt Arbouw, “Om zo samen te kunnen inspelen op de veranderingen in de wet. Er zijn straks geen garanties dat je wordt gevraagd om mee te denken in omgevingsplannen en achteraf controleren of adviseren kan niet meer. Dat vraagt dus om een goeie ‘pickup-service’ voor plannen en ideeën in de regio.” Door verspreide locaties en takenpakketten is dit niet eenvoudig om allemaal te monitoren. “Daarom moet je zorgen dat je voortdurend in gesprek bent met elkaar, licht Arbouw toe. “Om tot een succesvolle integrale samenwerking te komen, is mijn advies, om mee te liften op elkaars prioriteiten. Een gezondere leefomgeving kun je bereiken door meer groen, en dat is ook een handig middel om een veiligheidsbuffer aan te leggen en het heeft toegevoegde waard voor de ruimtelijke kwaliteit. Als professional moet je steeds kijken hoe je ergens ‘ja’ tegen kunt zeggen”, legt Arbouw uit.

Prioriteiten
De deelnemers werden gevraagd om hun prioriteiten in de werkregio’s te delen en te kijken waar gezamenlijk kan worden opgetrokken. Hieronder enkele uitgelicht:

  • De verhouding tussen veiligheidsregio’s, gemeente en omgevingsdiensten. Er is een verschil in kennisniveau en in prioriteiten.
    Idee uit de zaal: lift mee op de ‘hippe’ plannen van de gemeente, en maak veiligheid daarin een prioriteit.
  • Casussen met cumulatie van gezondheid- en veiligheidsissues. Alles voldoet aan de norm, maar samen wil je het risico niet.
  • De Omgevingswet staat voor een goede balans tussen het benutten en beschermen van de fysieke leefomgeving. Die benutten, dat komt goed. Maar het beschermen, dat is een zorg.
  • Belangen zijn niet altijd helder; ze blijven vaak onder de tafel.
  • De capaciteit van organisaties om de specialisten te blijven
  • Invloed van media op risico en veiligheid. Sommige issues die een zeer beperkte impact hebben op de veiligheid en gezondheid van mensen, komen groots in het nieuws. Terwijl issues met een grote impact op de veiligheid en gezondheid van mensen, zoals fijnstof, door niemand onder de aandacht wordt gebracht. Wie vertegenwoordigd de niet-mediagenieke belangen?

Kom naar een regiosessie bij u in de buurt
Om tot de optimale samenwerking te komen organiseert het Ministerie van Infrastructuur & Waterstaat dit jaar zes regiobijeenkomsten. In deze sessies bereiden professionals op het gebied van omgevingsveiligheid, ruimtelijke ordening en gezondheid zich voor op de veranderende rollen die ontstaan met de invoering van de Omgevingswet. Wilt u zich ook voorbereiden op uw veranderende rol? Kom dan naar een regiosessie bij u in de buurt. Klik hier voor de data en aanmelden.